Maansverduistering en zonsverduistering

Je hebt vast gehoord dat er op 10 juni 2021 een gedeeltelijke zonsverduistering heeft plaatsgevonden. Misschien heb je de tijd genomen om dit prachtige verschijnsel te kunnen zien.

Als je deze kans gemist hebt raden wij je aan om de volgende datum waarop dit te zien is in de gaten te houden. Het is namelijk zeer de moeite waard om met het hele gezin van dit prachtige natuurverschijnsel te genieten!

Wat is een zonsverduistering precies?

De aarde draait rond de zon, en de maan draait om de aarde. Af en toe komt het voor dat de zon, de aarde en de maan in één rechte lijn staan. Het licht van de zon wordt dan geblokkeerd door de maan die er precies voor staat. De schaduw is dan op de aarde zichtbaar. Dit noem je de zonsverduistering.

De zonsverduistering is dan goed te zien vanaf een plaats op de aarde waarop de schaduw valt. Hierdoor kun je de zonsverduistering maar vanaf één deel van de aarde zien.

Als de maan precies voor de zon staat en het licht van de zon volledig geblokkeerd is noemen we dat een volledige zonsverduistering. Een volledige zonsverduistering komt niet zo vaak voor. En is dus alleen goed waarneembaar als je precies op die plek van de aarde staat waar de slagschaduw van de maan op valt. Dit wordt ook wel de kernschaduw of de umbra genoemd.

Wanneer er sprake is van een volledige zonsverduistering kun je heel mooi de lichtkrans rondom de zon waarnemen.

Een totale zonsverduistering komt zoals gezegd niet vaak voor en duurt ook maar erg kort, ongeveer zeven minuten.

De meest voorkomende zonsverduisteringen zijn de gedeeltelijke zonsverduistering. Hierbij staat de maan niet volledig voor de zon maar slechts een gedeeltelijk. De zon is dan maar voor een klein deel bedekt door de maan. De gedeeltelijke zonsverduisteringen komen ongeveer twee maal per kalenderjaar voor.

Wanneer is er een zonsverduistering?

Toekomstige zonsverduisteringen zijn heel nauwkeurig te voorspellen.

De volgende zonsverduistering die zichtbaar zijn in Nederland zijn:

  • 25-10-2022
  • 29-03 2025
  • 12-08 2026
  • 2-08-2027

Deze voorspellingen worden bijgehouden door de Koninklijke Nederlandse Vereniging voor Weer- en Sterrenkunde. Zij berekenen precies het aantal graden vanaf het middelpunt van de zon, zo kunnen ze berekenen hoeveel delen van de zon worden verduisterd door de maan.

Ook kunnen zij de exacte tijden al vooraf voorspellen. Wil je de komende zonsverduisteringen in Nederland niet missen? Houd de website van de Koninklijke Nederlandse Vereniging voor Weer- en Sterrenkunde (hier) in de gaten om te weten wat de exacte tijden zijn.

De maansverduistering, een magische rode maan

Een ander prachtig natuurverschijnsel is de maansverduistering. Tijdens een maansverduistering ontvangt de maan geen zonlicht omdat de aarde er als het ware voor zit. De maan zelf geeft namelijk geen licht. Normaal is het zo dat de maan het licht van de zon weerkaatst maar als de aarde er als het ware tussen zit komt er geen licht op de maan.

Als de maan achter de aarde staat en dus bijna geen licht ontvangt van de zon, kleurt de maan heel mooi rood. We noemen dit ”de bloedmaan.”

De maansverduisteringen komen tussen de twee en vijf keer per jaar voor. Dit is natuurlijk best opmerkelijk als je je bedenkt dat de maan in één maand rond de aarde draait. Dit heeft te maken met de stand van de zon. De aarde draait rond de zon. Dit duurt gemiddeld een jaar voordat hij rond is geweest.

De maan en de aarde moeten precies op dezelfde hoogte staan om een maansverduistering te bereiken. Veel mensen weten niet dat de baan waarin de maan rond de aarde draait een beetje schuin loopt. Hierdoor komt het dus niet vaak voor dat de zon, de aarde en de maan precies op één lijn liggen.

Een gedeeltelijke maansverduistering kan kort duren. Een volledige maansverduistering duurt vaak langer, soms wel vier uur, want het duurt een tijdje voordat de maan volledig voor de aarde staat.

Voorafgaand aan een volledige maansverduistering kun je verschillende stadia van de maan waarnemen. Zonsverduisteringen treden alleen op tijdens de nieuwemaancyclus. Maanverduisteringen treden alleen op bij volle maan. De periode tussen nieuwe en volle maan noemen we de wassende maan. Het woord ”wassen” betekent hier dat de maan zal ”groeien”.

De periode tussen volle en nieuwe maan is de afnemende maan. De maan wordt dan steeds kleiner. Tijdens deze cyclus zie je de maan zoals kinderen hem vaak tekenen, een sikkelvormige maan.

Pas op voor je ogen; tips om veilig naar de zonsverduistering te kijken.

Een zonsverduistering moet je niet met het blote oog gaan bekijken. De straling van de zon is zeer schadelijk voor het oog. Hiervoor zijn speciale brillen te verkrijgen. De zogenaamde eclipsebril. Mocht het niet lukken om deze te kopen kun je zelf ook een eclipskijkdoos knutselen. Op internet zijn diverse werkbeschrijvingen te vinden.

Je kunt ook kijken door je mobiele telefoon te gebruiken met de camera op selfiestand. Film jezelf met op de achtergrond de zon.

Live kijken via internet kan natuurlijk ook. Dit is ook de perfecte manier om dit natuurverschijnsel te aanschouwen wanneer het zich aan de andere kant van de wereld voordoet.

Zonsverduisteringen over de wereld

Komende jaren zijn er heel wat zonsverduisteringen te zien op de wereld. Omdat je natuurlijk niet altijd de mogelijkheid hebt om af te reizen naar deze bestemmingen raden we je aan om de live stream te kijken via internet.

Hier alvast wat data om te onthouden:

  • 4-12 2021 Antartica
  • 20-04 2023 Indonesië & Australië
  • 8-04 2024 Mexico, Verenigde staten

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.