Legionellabesmetting voorkomen

Een besmetting met de legionellabacterie noemen we ook wel veteranenziekte. Je kunt van deze bacterie uiteindelijk een longontsteking krijgen, waar je gelukkig voor behandeld kunt worden met antibiotica.

Maar in het begin kun je last hebben van andere klachten, waardoor het vaak niet meteen duidelijk is dat het om een legionellabesmetting gaat. De legionellabacterie zit vaak in leidingwater, luchtbevochtigers die weinig worden gebruikt, potgrond of bubbelbaden.

Dat gebeurt dan vooral wanneer het water stilstaat en de temperatuur tussen de 20 en 50 graden is. Je kunt besmet raken door druppeltjes besmet water in te ademen; het drinken van water waar de legionellabacterie in zit, kan geen kwaad.

Gelukkig is de kans om ziek te worden van een legionellabacterie niet erg groot én zijn er verschillende manieren om een legionellabesmetting te voorkomen.

Risicogroepen

Iedereen loopt het risico om besmet te raken met de legionellabacterie door kleine druppeltjes water in te ademen waar de bacterie in zit, maar niet iedereen wordt er even ziek van.

Meestal ontstaan er niet eens klachten en weet je dus niet dat je besmet bent geraakt met de legionellabacterie. Maar soms kunnen er twee tot tien dagen na het inademen van de legionellabacterie wat klachten ontstaan zoals milde, griepachtige verschijnselen die vanzelf weer overgaan.

Maar de legionellabacterie kan ook een ernstige longontsteking veroorzaken. In dat geval spreken we echt van de veteranenziekte. Je kunt dus erg ziek worden van een legionellabesmetting en er zelfs aan overlijden. Deze groepen mensen lopen meer risico op een ernstige longontsteking na een legionellabesmetting:

  • Ouderen
  • Mensen met een slechte gezondheid
  • Mensen met een verminderde afweer
  • Rokers

Eigenlijk komt een longontsteking door de legionellabacterie vrijwel niet voor bij mensen jonger dan 40 jaar, maar zij kunnen wel mildere klachten ervaren.

Hoe raak je besmet met de legionellabacterie?

De legionellabacterie kan in water of potgrond zitten. De bacterie groeit vooral wanneer het water of de grond tussen de 20 en 50 graden Celsius is. Niet door het drinken van besmet water kun je ziek worden, maar juist door het inademen van kleine druppeltjes water met de legionellabacterie. Dat kan gebeuren door bijvoorbeeld:

  • Het sproeien van water zoals bij douches, fonteinen en hogedrukspuiten
  • Het brengen van luchtbellen in water zoals bij bubbelbaden
  • Bepaalde type afwaterzuiveringsinstallaties waar lucht aan water wordt toegevoegd
  • Luchtbevochtiging door apparaten die water vernevelen, zoals apneuapparatuur en sommige luchtkoelers
  • Natte koeltorens zoals waterinstallaties die gebouwen of industriële processen koelen dor het vernevelen van water
  • Tuinieren, waarbij je in contact kunt komen met besmette potgrond of tuinaarde
  • Opspattend regenwater in het verkeer

Tips om besmetting met legionella te voorkomen

Hoewel de kans erg klein is dat je thuis ziek kunt worden van een legionellabacterie, is er toch een aantal maatregelen die je kunt nemen om de legionellagroei te beperken:

  • Stel de boiler of combiketel af op tenminste 60 graden, want de legionellagroei vindt vooral plaats als het water tussen de 20 en 50 graden is
  • Gebruik zowel het warme als het koude water in alle kranen in huis minimaal wekelijks. Bij terugkeer van een vakantie van 1 week of langer moet je alle kranen en de douche even laten doorspoelen om het water te verversen. Kijk uit met de douche, want als je deze zo aanzet en er zit legionella in het water, wordt dit direct verneveld en kun je ziek worden wanneer je dit inademt. Een goede manier om de douche door te laten spoelen, is door een emmer met water te vullen, de douchekop hierin te leggen en vervolgens pas aan te zetten zodat het water kan doorlopen. Hetzelfde geldt voor de tuinslang wanneer je deze een tijd lang niet hebt gebruikt
  • Maak zelf geen aanpassingen aan de drinkwaterinstallatie; laat dit doen door een erkend bedrijf. Zij moeten er voor zorgen dat dode leidingen en opwarming van koud water door naastgelegen warme leidingen bij de aanleg ervan worden voorkomen
  • Maak apparaten die water vernevelen of sproeien regelmatig schoon en laat er geen water in zitten als je het langer dan een week niet gebruikt. Dat geldt voor:
    Tuinslang
    Hogedrukspuit
    Sproeiende speelapparaten voor in de tuin
    Plantenspuit
    Bubbelbad (spa, whirlpool, bubbelbad, hot tub)
    Apneu-apparaat (CPAP)
    Luchtbevochtigers
    Zwembad voor een waterbevalling

Geen zorgen, want gelukkig kun je geen legionellabesmetting krijgen door water uit apparaten dat niet wordt verneveld of dat regelmatig boven de 60 graden Celsius komt. Het gaat dan bijvoorbeeld om:

  • Koffiezetapparaten
  • Waterbakjes aan de verwarming
  • Waterkokers
  • Stoomapparaten

Legionellapreventie bij prioritaire locaties

Legionellapreventie is op sommige locaties verplicht. Het gaat dan om prioritaire leidingwaterinstallaties waar een risicoanalyse en een beheersplan moet worden opgesteld en uitgevoerd om besmetting met legionella te voorkomen.

Ook wordt er regelmatig gecontroleerd of er legionella in het water aanwezig is. Gelukkig hoef je dit allemaal niet thuis te doen; het gaat om locaties waar de kans op ziektegevallen groter is, zoals:

  • Ziekenhuizen
  • Verpleeghuizen
  • Bepaalde zorginstellingen
  • Gebouwen met een logiesfunctie (hotels, pensions)
  • Badinrichtingen (zwembaden, sauna’s)
  • Kampeerterreinen
  • Jachthavens
  • Truckstops (met douchers voor publiek gebruik)

Nog meer informatie over legionellabesmetting

In Nederland zijn er jaarlijks zo’n 300 tot 400 gevallen van legionella-longontsteking. De laatste jaren is er een kleine stijging te zien van het aantal meldingen van longontsteking veroorzaakt door de legionellabacterie.

Het is opvallend dat er in de zomermaanden meer meldingen worden gedaan van legionellabesmettingen. Dat kan te maken hebben met het mooie weer, waarbij veel mensen weer in de tuin aan de slag willen of een zwembadje voor de kinderen opzetten. Als dat water door de zon wordt verwarmd, kan de legionellabacterie groeien en kun je een besmetting oplopen.

Ook het water uit de tuinslang, dat vaak enkele maanden heeft stilgestaan en ook snel opgewarmd is als het in de volle zon staat, kan legionella bevatten. Door het spuiten van dit besmette water om bijvoorbeeld een zwembadje te vullen of de planten water te geven, kun je de nevel inademen en ziek worden.

Een legionellabesmetting is zelf niet besmettelijk; als je dus besmet raakt met de legionellabacterie, kun je niet iemand anders ook besmetten. Gelukkig word je echt niet vaak ziek hiervan, maar als je in een risicogroep valt, kun je er ernstig ziek van worden.

Meer informatie vind je hier.

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.